มลพิษทางอากาศ ภัยร้ายที่อาจถูกมองข้าม

เขียนบทความโดย RISC | 5 ปีที่แล้ว

แก้ไขล่าสุด : 3 ปีที่แล้ว

“เรา” กำลังมองข้ามอะไรไปหรือเปล่า? ​

หนาวนี้...สิ่งนึงที่มาพร้อมกันกับความเย็น ก็คือ “ฝุ่นละออง” แน่นอนครับ...ว่ามันส่งผลกระทบต่อสุขภาพกับเราอย่างแน่นอน โดยช่วงฤดูหนาวนั้น อุณหภูมิพื้นดินจะเย็นกว่าชั้นบรรยากาศด้านบน ทำให้ชั้นบรรยากาศกักฝุ่นไว้ เหมือนเป็นโดมมาครอบ ซึ่งเราเรียกปรากฎการณ์นี้ว่า “แนวผกผัน” (Inversion Layer) ​

ปัญหามลพิษอากาศอีกหนึ่งปัญหาใหญ่ระดับโลกที่รอแก้ไม่ได้ เพราะแต่ละปีได้คร่าชีวิตคนไปแล้วกว่า 7 ล้านคน เป็น 1 ใน 8 การเสียชีวิตทั้งโลก และยังสร้างความเสียหายรายได้ทางเศรษฐกิจอีกด้วย สำหรับประเทศไทย ปัญหามลพิษทางอากาศหลักที่เราเจอ คือ ฝุ่น PM2.5 ซึ่งจากการศึกษาของกรีนพีซระบุไว้ว่า ในแต่ละปีมีผู้เสียชีวิตก่อนวัยอันควรจาก PM2.5 กว่า 22,000 คนต่อปี และสร้างความสูญเสียทางสุขภาพและเศรษฐกิจจำนวนมหาศาล โดยในปี 2562 ที่ผ่านมา กรุงเทพฯ มีมูลค่าความเสียหายมากที่สุด รองลงมาเป็นเชียงใหม่ ​

โดยข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษ ระบุว่า แหล่งกำเนิดฝุ่นละอองขนาดเล็กในกรุงเทพฯ ปี 2020 มาจาก
- ภาคการขนส่งทางบก ร้อยละ 72.5 หลักๆ มาจากรถบรรทุกมากที่สุด จำนวน 144,630 คัน รถดีเซล 99,652 คัน​
- ภาคอุตสาหกรรม ร้อยละ 17​
- ภาคการเกษตร ร้อยละ 5 หลักๆ มาจากการเผาในที่โล่ง​
- อื่นๆ อีก ร้อยละ 5.5​

การออกมาตรการในการควบคุมมลพิษจากแหล่งกำเนิด โดยเน้นไปที่เรื่องมาตรฐานการจำกัดมลพิษจากเครื่องยนต์ขับขี่ต่างๆ จำกัดมลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรม ลดการเผาในที่โล่งในช่วงฤดูที่มีฝุ่น จึงเป็นเรื่องสำคัญและช่วยลดมลพิษลงได้มาก สำหรับประเทศไทยมีการวางแผนปฏิบัติการวาระชาติ “แก้ไขปัญหาด้านฝุ่นละออง” ไม่ว่าจะเป็น... ​
- การเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการเชิงพื้นที่ (การแก้ปัญหาระยะเร่งด่วน และช่วงวิกฤต)​
- การป้องกัน และลดการเกิดมลพิษที่ต้นทาง หรือแหล่งกำเนิด (ระยะสั้น ปี 2562-2564 และระยะยาวปี 2565-2567)​
- การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการมลพิษ (ระยะสั้น ปี 2562-2564 และระยะยาวปี 2565-2567)​

โพสต์ต่อไป เราจะมาดูกรณีศึกษาของประเทศต่างๆ กันว่า มีมาตรการในการจัดการเรื่องมลพิษทางอากาศอย่างไรกันบ้างครับ ​

ขอขอบคุณข้อมูลจาก WHO, กรมควบคุมมลพิษ, กรีนพีซ, NGThai ​

ผู้เขียน/เรียบเรียง: เพชรรินทร์ พงษ์เพ็ชรกูล สถาปนิกวิจัย RISC