จะเป็นอย่างไร? ถ้าโลกในอนาคต จะมีท้องฟ้าเป็นสีขาว
เขียนบทความโดย RISC | 4 ปีที่แล้ว
แก้ไขล่าสุด : 3 ปีที่แล้ว
จะเป็นอย่างไร? ถ้าตัวเราหรือลูกหลานของเราต้องอยู่อาศัยภายใต้ท้องฟ้าสีขาว ที่ไม่ใช่สีขาวของเมฆ และไม่ใช่ท้องฟ้าสีฟ้าอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน
ท้องฟ้าที่เป็นสีขาวนั้น เป็นผลข้างเคียงจากการพ่นละอองอนุภาคซัลเฟตที่ชั้นบรรยากาศสตราโตสเฟียร์ เพื่อสะท้อนแสงจากดวงอาทิตย์ก่อนที่จะตกถึงพื้นโลก ทำให้อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกลดลง ซึ่งศาสตร์นี้เราเรียกว่า “การจัดการรังสีอาทิตย์” (Solar Radiation Management, Solar Geoengineering) เป็นหนึ่งในวิศวกรรมดาวเคราะห์ หรือ Geoengineering (บางที่เรียกวิศวกรรมธรณี)
แล้วทำไมอนาคต...เราอาจต้องทำแบบนั้น?
นั่นก็เพราะ “ภาวะโลกร้อน” หรือ “ภาวะโลกรวน” นั่นเอง
จริงอยู่ที่หลายคนเริ่มหันมาสนใจการใช้ชีวิตแบบคาร์บอนต่ำ เพื่อช่วยลดการปล่อยคาร์บอนสู่ชั้นบรรยากาศโลก อย่างไรก็ตาม กิจกรรมของเราในปัจจุบันยังไม่ไปถึงจุดที่ปล่อยคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ คาร์บอนที่ถูกปล่อยออกไปจะยังคงทำให้โลกของเราร้อนขึ้น และหากร้อนเกิน 2 องศาเซลเซียสเทียบกับยุคก่อนอุตสาหกรรม ก็อาจจะทำให้โลกของเราไปอยู่ในจุดที่ไม่อาจหวนกลับมาเหมือนเดิม
ในเมื่อแสงอาทิตย์ที่ตกถึงพื้นโลกทำให้โลกร้อนขึ้น เราก็ทำให้แสงอาทิตย์ตกลงมาถึงพื้นโลกน้อยลง หนึ่งในวิธีนั้นคือการพ่นละอองอนุภาคซัลเฟตที่ชั้นบรรยากาศสตราโตสเฟียร์ (Stratospheric aerosol injection) ซึ่งเจ้าอนุภาคเล็กๆ เหล่านี้จะช่วยให้เกิดการกระเจิงของแสงที่ส่องมาจากดวงอาทิตย์มากขึ้น เพื่อสะท้อนแสงแดดก่อนที่จะตกถึงพื้นผิวโลก และเมื่อมีอนุภาคจำนวนมากพอ ก็จะส่งผลให้อุณหภูมิของโลกเราลดลงได้
ถึงแม้การพ่นละอองอนุภาคซัลเฟตนี้อาจฟังดูเหมือนเป็นเครื่องมือวิเศษที่จะมาช่วยบรรเทาภาวะโลกร้อน แต่เหรียญมีสองด้านเสมอ ผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น เช่น ซัลเฟตที่พ่นไปอาจทำให้เกิดกรดซัลฟูริกที่อาจไปทำลายชั้นโอโซน นอกจากนี้ อนุภาคซัลเฟตอาจทำให้บรรยากาศสตราโตสเฟียร์ชั้นล่างมีอุณหภูมิสูงขึ้น จนอาจส่งผลต่อทิศทางลมและสภาพภูมิอากาศของโลก รวมไปถึงต้องได้รับความยินยอมจากประเทศต่างๆ เนื่องจากเป็นการกระทำที่จะส่งผลต่อนานาประเทศทั่วโลก
ดูไปดูมาเริ่มจะไม่ง่ายซะแล้วสำหรับวิธีนี้...จริงๆ แล้วการจะบรรเทาภาวะโลกร้อนที่ตรงไปตรงมาที่สุดก็คือ จัดการที่สาเหตุ โดยปล่อยคาร์บอนและก๊าซเรือนกระจกสุทธิให้เป็นศูนย์ ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกคน ทุกองค์กร และทุกประเทศ เพราะปัญหานี้ ก็มีแต่เราทุกคนบนโลกนี้เท่านั้นที่แก้ได้
เนื้อหาโดย คุณ วรพร ปุณยกนก วิศวกรวิจัยอาวุโส RISC
อ้างอิงข้อมูลจาก Kolbert, E. (2021). Under a white sky: The nature of the future. The Bodley Head.
Give research into solar geoengineering a chance: https://www.nature.com/articles/d41586-021-01243-0